Planetoida 1998 KY26 o średnicy około 11 metrów przyspiesza w sposób, którego nie da się opisać standardowym modelem uwzględniającym samą grawitację. Najnowsze obliczenia Korbina Hansena i Masatoshiego Hirabayashiego z Georgia Institute of Technology, opublikowane w czasopiśmie naukowym „Icarus”, podważają najpopularniejsze wyjaśnienie, czyli ukryty pod powierzchnią lód. Pewnej odpowiedzi, co napędza ten obiekt, wciąż nie ma.

Co jest nie tak z ruchem tej planetoidy?

Trasę większości planetoid wylicza się z dwóch dobrze opisanych oddziaływań: grawitacji i wpływu promieniowania Słońca. W przypadku 1998 KY26 obserwacje pokazują dodatkowy składnik ruchu, którego nie udaje się przypisać żadnemu z nich. Co dziwniejsze, odchylenie jest skierowane prostopadle do płaszczyzny orbity, a nie wzdłuż niej. Obiekt wyróżnia się też bardzo szybkim wirowaniem — pełny obrót wokół własnej osi zajmuje mu 5,35 minuty.

Dlaczego upadła hipoteza „ciemnej komety”?

Dotąd najpoważniejsze wyjaśnienie zakładało, że 1998 KY26 jest tzw. ciemną kometą, czyli ciałem, które uwalnia gaz, ale nie tworzy jasnego warkocza typowego dla komet. Ulatniający się materiał działałby wtedy jak mały silnik odrzutowy. Hansen i Hirabayashi zbudowali model temperatury planetoidy, uwzględniając jej rozmiar, orbitę, zdolność odbijania światła i prawdopodobny skład. Wyszło im, że nawet najzimniejsze obszary mają średnio 212 kelwinów, czyli około −61 °C. Tymczasem lód wodny przetrwa pod powierzchnią przez długi czas dopiero poniżej mniej więcej −128 °C.

Z obliczeń wynika też, że gdyby lód stanowił choćby 1 proc. masy planetoidy, wyparowałby w ciągu niewiele ponad 2 tys. lat. A gdyby to on odpowiadał za obserwowane przyspieszanie, jego zapas skończyłby się już po około 62 latach. Przy obiekcie, który może mieć wiek liczony w miliardach lat, taki mechanizm jest skrajnie mało prawdopodobny. Autorzy nie wykluczają lodu całkowicie, bo nie wiadomo, jak długo planetoida krąży po obecnej trasie.

Jak to działa?

Gdy hipoteza kometarna słabnie, zostaje światło. Promieniowanie słoneczne nie tylko oświetla ciała w kosmosie, ale też delikatnie na nie napiera — przy bardzo małym obiekcie ten nacisk przestaje być pomijalny i może realnie zmieniać tor lotu. Drugi mechanizm to efekt Jarkowskiego: nagrzana z jednej strony powierzchnia wypromieniowuje ciepło nierównomiernie, co daje mikroskopijny odrzut, trochę jak powoli uchodzące z balonika powietrze. Według badaczy nacisk światła jest dziś najbardziej prawdopodobnym źródłem anomalii, ale nie jest przesądzone, czy te mechanizmy tłumaczą wszystkie cechy ruchu 1998 KY26.

Co rozstrzygnie zagadkę?

  • W kierunku 1998 KY26 leci japońska sonda Hayabusa2, która wcześniej badała planetoidę Ryugu i realizuje teraz rozszerzoną misję.
  • Spotkanie z obiektem zaplanowano na lipiec 2031 r.
  • Z bliska da się zmierzyć powierzchnię, skład i właściwości fizyczne planetoidy — dopiero te dane mogą pokazać, czy za przyspieszanie odpowiada promieniowanie słoneczne, czy coś innego.